De Artisjok (Carciofo)

Het piekseizoen voor de artisjok valt strikt genomen tussen de maanden maart en mei, toch begint het seizoen in Italië soms al in januari, de artisjok is dan duur en meestal is alleen de kleine 'Violetta' versie te krijgen. Later zien we tevens de grotere ronde 'Globe' soorten verschijnen. De Italiaanse naam van de artisjok is 'carciofo' de eerste c spreek je uit als een 'k' de tweede als 'sj', in het meervoud spreken we van 'carciofi'.  De artisjok is een van meest veelzijdige Italiaanse groenten en je kunt er honderd kanten mee uit in de keuken. Je kunt ze bakken, koken of stomen en je kunt ze gemakkelijk eten als voorgerecht, hoofdgerecht of als ingrediënt voor risotto of pasta, de artisjok kan met vis of vlees of gewoon uit het vuistje. 

Ik heb alle varianten geprobeerd om er achter te komen welke de smaak van de artisjok het beste dient en mijn persoonlijke voorkeur is bij vis onder de grill of gepocheerde vis, maar vooral de witte vissoorten! Daarnaast puur met de hand, gekookt in zout water met een beetje olijfolie extra-vergine, het koken van de artisjok voorkomt uitdroging waar ze gevoelig voor zijn. De romige textuur van het gekookte artisjokhart is voor mij pure verwennerij. Je kunt de kleine violetta artisjokken in 4 partjes snijden en 20 minuten in de oven leggen, de partjes kan je bijna in z´n  geheel opeten; om te zorgen dat ze niet teveel vocht verliezen kan je ze eerst (voordat je ze snijdt) 10 minuten voorkoken. 

De oorsprong van de artisjok

Voordat we ze gaan klaarmaken wil je misschien iets meer weten over deze groentensoort. Het behoort toe aan de familie waar ook broccoli, bloemkool en kappertjes toe behoren, artisjokken zijn eigenlijk de bloemen van de plant! Concreet gezegd is de artisjok de bloem van een plant uit de distelfamilie. Men veronderstelt dat de artisjok uit het Middellandse Zee gebied komt en vooral in Italië maken ze al meer dan duizend jaar deel uit van de Mediterane keuken. 

Artisjokken bevatten veel fenolverbindingen, waardoor ze een antioxiderende werking hebben wat natuurlijk betekent dat ze bruin kunnen worden wanneer ze worden blootgesteld aan de lucht. Om deze reactie te stoppen, wrijf je ze in met citroen. Als je de voorkeur geeft aan artisjok zonder citroen kan je ze ook weken in wat water waar je een beetje citroenzuur aan toevoegt.

Een aantal goede recepten voor de artisjok en meer..

De Italiaanse Carciofo
  • Het ´SAGRA DEL CARCIOFO ROMANESCO´ wordt ieder jaar gehouden in de tweede week van April, wanneer de aanvoer van artisjokken het grootst is.

    Ontdek meer

  • Je gebruikt alleen de bodem van de artisjok, als je de jonge artisjok kan krijgen hoef je ze niet eens te koken, die kan je rauw in het gerecht doen.  (Spaghetti ai gamberetti e carciofi).

    Ontdek meer

  • Carciofi ripieni con gorgonzola In januari lijken de winkels in Italie vol te liggen met artisjokken in alle soorten en maten, maar de lekkerste vind ik de kleintjes die je op allerlei manieren kunt klaarmaken. De meest gemakkelijke is in vieren te snijden en dan een half uurtje in de oven. Maar in dit recept vullen we ze met een mengsel van gorgonzola en ricotta. Gorgonzola komt in twee soorten, mild en pittig. Neem voor dit recept de milde soort, Dolce, zegt de verpakking. Serveer als voorgerecht. Gebruik voor de kruiden bijvoorbeeld een mengsel van platte peterselie, basilicum en bieslook of bosuitjes.

    Ontdek meer

  • Er bestaan diverse manieren om gebakken artisjokken klaar te maken. De belangrijkste verschillen zijn: 1. Het wel of niet koken van de artisjokken voor het bakken. 2. je kan ze eerst in water met citroensap marineren of de gesneden partjes met citroen  inwrijven. 3. maak een beslag van eieren en bloem waarin je artisjokken dompelt of doe de artisjokken eerst in geklopt ei en haal ze daarna door de bloem. 4. Ook als je geen gebruik maakt van een beslag kan je nog kiezen uit twee methoden: haal de partjes eerst door het ei en daarna door de bloem, of eerst door de bloem en daarna door het geklopte ei. En zo komt het dat gebakken artisjokken overal net iets anders smaken.

    Ontdek meer

  • Dit gerecht smaakt zoals het eruit ziet, watertanden doet het. De combinatie van een sappige steak, asperges en artisjok is de ultieme verleider. Volgens sommigen zouden de artisjok, de asperge èn de biefstuk volgens een volkswijsheid alledriel lustopwekkers zijn, maar daarvoor bestaan geen wetenschappelijke bewijzen. Het is wel een gerecht waarbij je iets ervaart, al was het alleen al omdat de texturen zo divers zijn en het zo verrassend is van smaak. De bereiding is niet complex maar wel een beetje tijdrovend, de kunst ligt er in om alle ingredienten met liefde voor te bereiden.  

    Ontdek meer

  • Toen ik voor de eerste keer vis met artisjok proefde werd het klaargemaakt door de chef in de keuken van Hotel Daniele in Venetië, dit is een echte smaakbelevenis, dacht ik toen. Ik kan me het gerechtje in mijn herinnering nog precies voor de geest halen waarschijnlijk omdat ik die avond diep in mijn bord heb zitten staren. Normaal was het restaurant wat drukker geweest maar ik zat daar die avond ziels alleen met de volledige aandacht van drie obers die iedere keer als ik mijn vork oppakte met fles, servet of wijn gelijk naast mij stonden. Een onbehagelijk gevoel was dat wel.  Mijn recept van vis en artisjok is vrij rustiek en eenvoudig. De vis en artisjok worden worden volledig gebruikt maar wellicht op zijn tijd maak ik ook nog een recept zonder graten en bladeren.

    Ontdek meer

Zoek je een verblijf in Italië?

Ontdek onze aanraders! Kies uit honderden hotels, agriturismi en B&B's in Italië

Regio

Verfijn op Plaats

Plan hier jouw reis naar Italië

Booking.com

Wat is jouw carbon footprint?

Vakanties, wereldwijd gezien, zorgen samen voor 8% van de zogenaamde carbon footprint en als we zo doorgaan zal dit 4% per jaar groeien. Volgens de World Travel and Tourism Council (WTTC) is het hoogstnoodzakelijk dat we ons bewust worden van de belasting die onze vakanties hebben op het milieu.

Op advies van de AITO (Association of Independent Travel Operators) en ook vanwege onze sympathie voor de Slow Food organisatie hebben wij besloten om onze reisartikelen en verslagen in het vervolg te voorzien van Dolcevia ecoboompjes die aangeven of een reis meer of minder vriendelijk is voor het milieu. Ook hotels gaan we voorzien we zo´n waardering. In de nabije toekomst zullen al onze reisartikels voorzien zijn van een ecoboom indicatie, waarbij 1 Dolcevia ecoboompje de minste en 3 Dolcevia ecoboompjes de meeste CO2 uitstoot uitbeeldt.

Licht Middelmatig Zwaar
Lichte milieubelasting Licht middelmatige milieubelasting Zware milleubelasting

Als reiziger heb je dus wel degelijk een keuze, denk maar aan het vervoer, het water, eten van lokaal geproduceerd voedsel (zero km), gebruik van papier, van plastic, en nog veel meer zaken.