Italiaanse recepten & streekgerechten

Het Mediterrane dieet is gezond, maar ook lekker, het is elke dag opnieuw een verrassing om authentieke recepten uit Italiaanse landstreken te ontdekken en klaar te  maken, vooral met een goed glas Italiaanse wijn in de hand.

Uiteraard betekent dit ook dat je volgens het seizoen kookt, dus niet altijd de garantie dat alle ingrediënten op de markt of supermarkt in Nederland en België voorradig zullen zijn, wanneer je een recept uitkiest. Wist je trouwens dat de redactie van Dolcevia.com ook onze eigen Italiaanse kookboekjes publiceert in eBook formaat die je direct kunt downloaden? Wil je trouwens beter leren koken? Denk dan eens aan een kookcursus op vakantie in Italië, genoeg mogelijkheden!

Laat je inspireren

Bereidingsduur: 20 minuten
Voedingswaarde: 550 kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Pasta alla Puttanesca

Er bestaat een heel grote kans dat zelfs de ergste mammoni (moederskindje) dit recept, vroeger gekend als 'ulive en chiapparielle in Marinara' (olijven en kappertjes in saus), weet te bereiden. Het recept is eenvoudig en het omhelst tenminste een paar basis ingrediënten van de Italiaanse keuken die je altijd in huis zou moeten hebben: Olijven, knoflook, tomaten (liefst kerstomaten), ansjovis (je mag dit wisselen met tonijn), wat peterselie en olijfolie. Mijn recept voegt hier nog een paar extra ingrediënten bij, maar dat is persoonlijk. Pluspunten: Het is snel klaar te maken, het vult en is rijk aan smaak. 

Bereidingsduur: 60 minuten
Voedingswaarde: 360 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Pasta al forno prociutto fromaggio - Macaroni met ham en kaas

Deze Pasta al Forno kun je zien als de Italiaanse versie van Macaroni met ham en kaas of zoals je wenst 'Mac & Cheese'. Als je een regionale versie wilt maken kun je de ham vervangen door spek uit Trentino of zelfs Mortadella uit Emilia Romagna. De fontinakaas is gemakkelijk te vervangen door mozzarella wat het geheel iets smeuïger maakt maar het gerecht doet het desnoods ook goed met een jonge Goudse kaas. Als je de smaak iets pittiger wil maken dan zou ik aanraden half om half Parmezaanse kaas en een Romaanse pecorino.

Bereidingsduur: 5 minuten
Voedingswaarde: 140 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Negroni

Campari is de basis voor een Negroni, een van de lekkerste aperitivi die Italië heeft te bieden. En hoewel Campari op zich niet altijd geapprecieerd wordt vanwege de bittere smaak, wordt de Negroni door bijna iedereen graag gedronken. De zoete Vermouth doet het goed met de ietwat bittere Campari.

Bereidingsduur: 5 minuten
Voedingswaarde: 153 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Margarita cocktail

Twee varianten van de Margarita zijn het meest populair: de gewone cocktail ́on the rocks ́ en de Frozen Margarita die met geschaafd ijs wordt geserveerd. De originele Margarita is een vondst die wordt toegeschreven aan de socialite Margarita Sames die haar twee favoriete dranken mengde met wat limoensap.

Bereidingsduur: 5 minuten
Voedingswaarde: 150 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Montgomery, Hemingways dry martini

De Montgomery is een cocktail die in Harry ́s bar in Venetië gedronken werd door Hemingway die het drinken van deze variatie van de Dry Martini ergens rangschikte tussen een stierengevecht en een safari als het ging om zijn favoriete bezigheden. Papa Hemingway noemde hem naar Veldmaarschalk Montgomery. Montgomery ging niet in de aanval, zo wil het verhaal als hij geen 15:1 overwicht had op de vijand. Hemingway vond deze verhouding de juiste voor de gin en vermouth in zijn Martini. Gewoonlijk is de verhouding voor een Dry Martini 10:1

Bereidingsduur: 5 minuten
Voedingswaarde: 185 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Mojito Cocktail

De tegenwoordig immens populaire Mojito is een heerlijk frisse cocktail die een overvloed aan vers muntblad hoort te hebben. Het woord stamt waarschijnlijk van het Afrikaanse woord ´mojo´ wat betoverend betekent.

Bereidingsduur: 5 minuten
Voedingswaarde: 130 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Tequila Sunrise

De Tequila Sunrise is een leuk uitziende cocktail door het effect van de gelaagde kleuren in het glas. Door de combinatie van rood en oranje lijkt het inderdaad wel een spectaculaire zonsopgang op een zomermorgen. De cocktail werd voor het eerst gemaakt in de dertiger jaren in Arizona.

Bereidingsduur: 5 minuten

Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Pesto met Massimo Bottura
Deze pesto heb ik Massimo Bottura eigenhandig zien maken, zie ook dit artikel, een verslag van de masterclass die hij gaf op 29 juni 2020. Pesto is een saus die we meestal kennen van basilicum en pijnboompitten, maar er zijn velerlei soorten pesto. Deze pesto is gemaakt met broodkruim. Tip van Bottura, bespaar niet op de ingrediënten, koop de beste kwaliteit die je kan krijgen. Gebruik de pesto met een goede Italiaanse pasta, b.v. van Felicetti of Gragnano, hij gebruikte fusilli van het laatste merk.
Bereidingsduur: 30 minuten
Voedingswaarde: 210 kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Witte bonen met knoflook en parmezaaanse kaas

Op vakantie in Italië kochten we soms een blik witte bonen en picknickten langs de kant van de weg ieder met een eigen blikje bonen en verse knoflook, olijfolie en zout samen met een stuk vers brood. En dat alles op een bankje in de zon. Lekkerder kon de vakantie niet worden. Als we heel luxueus wilden, verdeelden we er nog een blikje tonijn bij.  Witte bonen met knoflook is nog steeds een herinnering aan de zomer. 

Bereidingsduur: 40 minuten
Voedingswaarde: 610 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Aubergine panzanella

Een panzanella is een broodsalade die je vaak in Toscane tegenkomt, het oude brood (liefst wit zuurdesembrood) wordt in brokken gesneden en gedrenkt in olijfolie, denk dus niet dat dit een caloriearme salade is want, als je de kaas er bij optelt, wordt het tamelijk rijk. Wel lekker, en gezond, dat ook. Pak voor de pecorino een niet te zachte versie, de kaas moet goed geschaafd kunnen worden.

Bereidingsduur: 20 minuten
Voedingswaarde: 130 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Geroosterde broccoli salade

Broccoli is een van mijn favoriete groenten en eigenlijk kun je er veel mee doen. Deze mooie zomersalade is een goed voorbeeld, waarbij je de rauwe broccoli samen met geroosterde stukjes, gedroogde bessen (voor het kleurcontrast) en geschaafde amandel mengt met een heerlijke kefir of yoghurtdressing. Onmisbaar is de theelepel appelstroop, die je ook mag vervangen met gewone stroop of honing. Of laat je fantasie zijn gang gaan met andere noten, vruchten of zelfs bloemetjes, alles ziet er eigenlijk mooi uit naast de donkergroene kleur van deze groente.

Bereidingsduur: 60 minuten
Voedingswaarde: 525 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Pollo alla Marengo

Hoewel vaak wordt gedacht dat dit een Frans gerecht is, omdat het gecreëerd werd ter ere van Napoleon zege bij de Italiaanse stad Marengo, moeten we de herkomst toch echt in Italie zoeken. Men denkt dat Napoleon na de overwinning in een van de herbergen van het stadje kip met een saus van champignons en rivierkreeftjes geserveerd kreeg, vandaar de naam.

Bereidingsduur: 35 minuten
Voedingswaarde: 120 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Eieren in het Vagevuur (Uova in Purgatorio)

Het is me niet helemaal duidelijk of "vagevuur" verwijst naar de borrelende rode tomatensaus die je gebruikt om de eieren in te pocheren of naar de pittige peperoncini-(pepper)vlokjes die je gebruikt om de saus een vlammetje mee te geven. Beide zijn in ieder geval nodig om deze snelle zuid-Italiaanse schotel te bereiden. Een favoriet gerecht van Italiaanse kinderen, maar doet het ook prima als stevig ontbijt na een avondje stappen of zoals ik het meestal opdien als een lichte avond maaltijd. Ik wil even opmerken dat het gebruik van ansjovis optioneel is, maar het versterkt wel prima de smaak van de tomatensaus.

Bereidingsduur: 180 minuten
Voedingswaarde: 190 kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Pettole uit Puglia

Deze kleine hartige of zoete gefrituurde oliebolletjes uit Puglia kan je maken met toevoeging van gehakte ui, kappertjes, zwarte of groene olijven en anjovis. De zoete rol je na het bakken even door de suiker of besprenkel met honing. Mijn familie in Puglia gebruikt zuurdesem voor het beslag, maar met bakkersgist gaat het ook.

Bereidingsduur: 170 minuten
Voedingswaarde: 295 kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Goulash uit Triest

,Als 12 jarig jochie kookte ik zo ongeveer voor het eerst voor ons gezin.  Dat was culinair niet hoogdravend. Te gare macaroni elleboogjes van Honig met spekjes en tomatensaus, wat fijngesneden prei, bieslook en peterselie maakt het al heel bijzonder. Goulash was ook zo'n favoriet van mij. Suddervlees maar dan met paprika, aardappelen, soms rijst en op tafel de cayennepeper omdat het anders voor de 'kleintjes' te scherp zou worden. In mijn studententijd was dat zeker in de winter regelmatig op het menu.

Bereidingsduur: 21 minuten
Voedingswaarde: 225 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Kalfskotelet alla Milanese
Het eerste recept in de Giro Dolcevia, die de route volgt van de wieler Giro, maar dan met culinaire en toeristische tips,  komt van Onno Kleyn. "Mangiare, signori, daar gaat het om als je het lokale karakter wilt proeven. Nou, in deze serie stukjes van allerlei schrijvers doen we daaraan mee. Zal ik dan maar even aftrappen? Met een costoletta milanese natuurlijk. Dan hebben we start en finish al op het bord."
Bereidingsduur: 45 minuten

Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Brood polpette van Maroeska Metz

De cucina povera is een kookstijl uit de Italiaanse keuken. Cucina povera betekent vrij vertaald "armeluiskeuken". Zo staat het op Wikipedia… Dat klinkt niet heel positief. . Ik moet altijd aan de Arte Povera denken als ik Cucuna Povera hoor. De Arte Povera, is een groep Italiaanse kunstenaars als Penone, Fabro, Pistoletto, Boetti etc.die in de jaren 60 -70 in de omgeving van Turijn deze beweging vormden. Zij maakten installaties en gebruikten eenvoudige materialen. Er zijn raakvlakken: eenvoudige ingrediënten niets verstoppen, alles eerlijk laten zien.

Bereidingsduur: 75 minuten
Voedingswaarde: 330 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Oude kip uit Palermo

Er zitten zeker positieve kanten aan de nieuwe werkelijkheid. Zo ontdekte ik een boerderij bij mij in de buurt, die verse groenten en fruit thuisbrengt. Iedere week krijg ik nu een lijstje toegestuurd met wat Ilario beschikbaar heeft, en ik geef hem door hoeveel, een kilo van dat, een halve kilo van dit, wat flessen wijn, een paar potten huisgemaakte sugo... Om het af te maken doet hij er altijd een paar handen vol verse kruiden bij, want die mogen in een Italiaanse keuken niet ontbreken. Ik vraag daar niet eens om, zo vanzelfsprekend is het.

Bereidingsduur: 40 minuten
Voedingswaarde: 160 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Gardameer, Italië
La Torta delle Rose

Volgens overlevering werd de Torta delle Rose voor het eerst in 1490 aan het hof van Gonzaga geserveerd, in eer van het huwelijk van de charmante 16 jarige Isabella d'Este die in Mantua aankomt voor haar bruiloft. Geïnspireerd door het mooie zestienjarige meisje dacht de kok van de Gonzaga-familie - de beroemde Cristoforo di Messiburgo (Ferrara) en daarnaast auteur van enkele ongelooflijke receptenboeken - aan een taart in de vorm van een bos rozen.

Bereidingsduur: 90 minuten
Voedingswaarde: 365 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Italië
Ricotta taart met kersen confituur en aceto balsamico di Modena

al lang wilde ik een nagerecht uitproberen met Aceto Balsamico di Modena. Dit is niet origineel van mij moet ik bekennen, maar ik moet ergens beginnen, dit recept is van Imma di Domenica van het consortium van Aceto di Modena, op hun website staan zeker 20 recepten met deze zoetige azijn en is een bron van inspiratie voor wie wil experimenteren. Gebruik de link onderaan het artikel voor meer informatie en de andere recepten. Denk ook eens aan Aceto Balsemico als een delicieuze topping voor vanille-ijs met aardbeien.

Bereidingsduur: 60 minuten
Voedingswaarde: 160 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Flan van groene asperges

Recept, zoals jullie inmiddels weten is dit niet het echte recept, want daarvoor moet je het originele boek van Rene Zanderink raadplegen. Ik heb er mijn eigen variatie op los gelaten.Serveer het met wat garnering van de dag uit je tuin of balkon. Ik had in de tuin verse oregano, peterselie en bloemen van de rucola tot mijn beschikking.

Bereidingsduur: 60 minuten
Voedingswaarde: 95 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Italië
Venetiaanse Buranelli koekjes van Maroeska Metz

Deze koekjes worden traditioneel met Pasen gebakken maar zijn nu het hele jaar verkrijgbaar in Venetië. Ze worden als dessert gegeten met een dessertwijn of gewone droge witte wijn.

Bereidingsduur: 50 minuten
Voedingswaarde: 170 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Aubergines in de oven met kappers en ansjovis

Voor het echte recept zul je het boek ´De Wereld Thuis' van Mascha Lammes en Ronald Giphart moeten kopen. Ik heb het zelf gebruikt als inspiratie, al was het maar omdat ik geen kappertjes in huis heb. Zo gaat dat met kookboeken en recepten, ze zijn ook een bron van eigen inspiratie en verhalen. Omdat de rucola en rosmarino rond het huis zo mooi in bloei staat heb ik die gebruikt in plaats van de peterselie die Mascha gebruikt.

Bereidingsduur: 55 minuten
Voedingswaarde: 135 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Boekweittaartje met mosterdsaus

Een gluten-, vis- en vleesvrij hartig boekweittaartje dat je heel mooi kan combineren met een mosterdsausje dat super simpel te maken is. Zie ook mijn stukje over ´IL MAGRO´