Wat eten we op vakantie in Italie
Wat eten we op vakantie in Italie

Gaan we met vakantie, dan is wat we eten een belangrijk onderdeel van de ervaring van het verblijf waar ook ter wereld. Italie zien we als het land van pasta en pizza, maar er is zoveel meer dat je geproefd moet hebben. De lange kusten staan gerant voor vis in alle hemelse soorten en maten, de bergen waar geiten, schapen, koeien en buffels grazen zorgen voor heerlijk vlees maar ook een grandioze hoeveelheid aan kaas. Groenten, olijven en fruit groeien in de vulkanische grond van het schiereiland zoals nergens anders en hebben meer smaak. Dit is het land van plenty, en van het mediterrane dieet dat nog steeds bekendstaat als het meest gezonde dieet ter wereld.

italian restaurant 3.

Wat eet je in Abruzzo?

Virtu soep uit de Abruzzen

Simpele gerechten die traditioneel van de boerderij komen of van jagers in de bergen, voor harde werkers, veel koolhydraten en weinig vlees. Maar Abruzzo staat ook bekend om schotels die een buitengewoon groot aantal ingrediënten bevatten, of die uren, soms dagen, moeten pruttelen. Het zijn merendeels gerechten die verbonden zijn aan een bepaalde feestdag, zoals de beroemde Virtù die aan het einde van de winter een schoonmaak van de voorraadkast betekent: alles wat er nog over is, verdwijnt in die soep plus enkele pas ontloken kruiden die hun hoofd boven de sneeuw uitsteken. Ragù van evenzwijn, de cinghali die zich tegenwoordig niet alleen maar in de bergen ophouden, maar de buitenwijken van grote steden onveilig maken, is nog zo´n gerecht waar de jagers en schapenhouders in Abruzzo gek op zijn. Dat Abruzzo bekendstaat om haar goede keuken wordt bewezen door het groeiende aantal Michelin sterren die daar worden vergeven en de bekende kookschool.

Specialiteiten

  • Ventricina: salami met rode peper, venkel en sinaasappelschil
  • Maccheroni alla chitarra: een vierkante spaghetti (door de gitaar) met ragu van lamsvlees
  • Agnello cacio e uova: gestoofd lamsvlees
  • Scamorza: kaas van koeien in de vorm van een peer
  • Cassata di Sulmona: gelaagde cake met pudding, chocolade en praline

Welke wijn drink je in de Abruzzen?

Abruzzo is synoniem geworden met Montepulciano, een lang onderschatte druivensoort die rijke en vaak complexe rode wijnen levert. Maar Trebbiano d'Abruzzo is niet hetzelfde.Trebbiano heeft echte textuur, persoonlijkheid en rijpingspotentieel, maar is tot nu toe iets ondergewaardeerd gebleven. Andere druivenrassen zijn in opkomst zoals de Pecorino, een hoogzure druif die ook in het noorden in de Marche voorkomt en die goed gedijt op grotere hoogte. Andere witte wijnen die je hier gaat tegenkomen zijn de Passerina en Montonico, inheemse druiven die vroeger vooral werden gebruikt voor het maken van mousserende wijn, maar tegenwoordig ook voorkomen als droge tafelwijn. Een van de meest opmerkelijke droge Montonico-wijnen is die van Villa Medoro. Colline Teramane is Abruzzo's enige d.o.c.g., deze wordt geproduceerd rondom de stad Teramo op klei- en kalkbodems, de wijnen merkbaar anders in concentratie en diepgang dan de Montepulciano. De grote wijnhuizen zijn Masciarelli en Zaccagnini. Kwaliteitswijnen vindt je ook onder de naam van Nicodemi; de witte wijnen van Il Feuduccio, Talamonti en de topwijnen (vooral Montepulciano 'Bellovedere') van La Valentina.

Wat eet je in Basilicata?

Pane di Matera

De regio staat bekend om haar brood, dat eigenlijk uit de streek tussen Altamura en Matera komt, maar in Italie vooral bekendstaat als brood uit Puglia, nu ja het is wel een grensgebied, maar om alle eer aan het Pane Pugliese te geven, terwijl het net zo goed uit Basilicata komt is niet eerlijk. Hier gaat het onder de naam Pane di Matera over de toonbank. Men zegt dat het een combinatie is van het water ter plekke en de zachte graansoort ´00´ die er voor gebruikt wordt. Met alle respect, het is het enige brood in Italie dat zich kan meten met ons brood. Natuurlijk vinden we hier ook de pittige peperoncini, die in elk gerecht wordt verwerkt, en een goede Pecorino kaas die in Filiano wordt gemaakt. In Basilicata is de keuken zwaar met veel nadruk op verse pasta. Een bepaalde paprika soort komt uit de regio, deze heet de 'Senise' (IGP), en wordt geteeld in enkele dorpen in de provincies Matera en Potenza, waaronder het dorp Senise. De paprika is zoet en knapperig, het heeft een iets langwerpige vorm, dun vruchtvlees en bevat zeer weinig water, waardoor het bijzonder goed geschikt is om te worden gedroogd en in poeder te worden omgezet. In poedervorm wordt de Senise-peper vaak gebruikt in lokale kazen en vleeswaren en voor het op smaak brengen van soepen. Lucanica-worsten zul je ook tegenkomen als antipasti, gemaakt van varkensvlees uit Basilicata gemaakt met vlees van topkwaliteit, op smaak gebracht met zout, peper en venkelzaden, of met varkensvet, peper, zout, peperoncino en venkelzaad. 

Specialiteiten

  • Capocollo en andere salami
  • Luganega: worst
  • Lagane con lenticchie: een brede soort tagliatelle met linzen
  • Agnello e cardoncelli: lamsvlees met plaatselijke wilde paddestoelen
  • Scapice: gebakken ansjovis en sardines met munt
  • Burrata en burrini: zachte kaassoorten

Welke wijn drink je in Basilicata?

Basilicata is verantwoordelijk voor een van de meest gerespecteerde wijnen van Italië, de Aglianico del Vulture. Lange tijd was het de enige wijn uit de regio die de moeite was, maar recentelijk zijn er een paar nieuwe wijnen op het toneel verschenen.
Een van de weinige voordelen die Basilicata heeft naast een vulkanische bodem, zijn de hellingen waar de Aglianico druiven op groeien en langer kunnen rijpen. Vaak worden de druiven pas eind oktober geoogst. Deze late oogst is niet typisch in Zuid-Italië. De naburige regio's van Basilicata oogsten de druiven veel eerder, meestal begin september. Ondanks de slechte wijnbouw omstandigheden in een groot deel van de regio zijn er naast Aglianico nog twee andere d.o.c.´s, namelijk Terra dell'Alta Val d'Agri en Matera. Lange tijd aten de mensen van Matera gewoon de druiven die ze geoogst hadden. Pas toen iemand besloot om ze te pletten en wijn te maken, kreeg het gebied enige erkenning en verdiende het een d.o.c.-aanduiding. De wijnbouw staat in Basilicata nog wat in de kinderschoenen, maar er is potentieel voor vernieuwing. 

Wat eet je in Calabrië?

Gecombineerde crostini met paddestoelen en de confit van uitjes uit Tropea

Zee, zon en bergen van Calabrië zorgen voor een vast omlijnd mediterraan dieet. Er staat veel vis op het menu, vooral spada, de zwaardvis die hier veel voortkwam, of dat nog zo is, weet ik niet, de Mediterranee is bijna leeggevist. Daar horen citroenen bij die hier ook veelvuldig voorkomen, maar ook de minder bekende citrusvrucht, bergamotto. Wie in Italie op de markt is geweest heeft zeker wel de rode uien uit Tropea gezien, het neusje van de zalm op uiengebied. Er worden ook heerlijke sausjes en conserven mee gemaakt, neem zeker zo´n potje mee naar huis. Als je hier rondreist (dat geldt trouwens ook voor Basilicata) zul je ongetwijfeld de uitgestrekte boomgaarden met clementines zien, iets wat in het voorjaar bijzonder is vanwege de heerlijke geur van de bloesems. Overal zul je ook de drogende pepers zien hangen, en neem maar van mij aan dat ook die in de meeste gerechten worden verwerkt. Als je hier geen Frutti di Mare misti eet dan mis je echt iets. Maar iets wat voor ons Nederlanders vooral van belang is, Calabria is de grootste dropproducent van Italie, die ook onze dropfabrikanten van grondstoffen voorzien, je vindt het in Rossano, Liquirizia Amarelli

Specialiteiten

  • Capocollo, ´ndugghia, soppressata: drie soorten salami waarin rode peper wordt verwerkt
  • Mustica: zongedroogde ansjovis
  • Ovotarica: Gedroogde tonijnkuit
  • Sagne chine: Een lasagne gerecht
  • Verse tonijn
  • Scamorza, provolone en caciocavallo: kaas van koeiemelk
  • Fichi alla sibarita: Gevulde gedroogd vijgen

Welke wijn drink je in Calabria?

Er zijn veel soorten druiven in Calabrië, bijvoorbeeld Nerello Mascalese, Greco Nero, Gaglioppo, Magliocco en Zibibbo. De druivenstokken zijn zeer oud en werden al gecultiveerd sinds de tijd van de Magna Graecia, ze hebben zelfs meer dan 15 D.O.C.'s op hun naam staan.  De beste volgens  de Gambero Rosso zijn de Pecorello Bianco, Neostòs Bianco en Il Grisara Pecorello di Ceraudo. De Ciro is de laatste jaren ook weer in de mode geraakt en een andere wijn die opkomt, is de Cosentino, een cult wijn uit de kleine plaats Saracena, aan de voet van de Pollino waar ze ook de Moscato Passito maken.

Wat eet je in Campania?

Pizza Margherita uit Napels

We denken Napels en vanzelfsprekend pizza, en herinner je nog die citroenen als kinderhoofdjes in Amalfi. Ook Buffala Mozzarella komt hier vandaan. Maar een van de gerechten die het meest genoemd worden door bezoekers is altijd de Spaghetti con le vongole, hoewel ook andere pasta of risotto met vis of schelpdieren erg geliefd zijn. Napels heeft een traditie met de Italiaanse kleuren, hier werd de pizza Margherita uitgevonden, maar ook de Caprese salade, waarin de Italiaanse driekleur in tomaat, basilicum en mozzarella de hoofdtoon voeren. Het achterland van Campania, weg van de kust, produceert veel groente en vooral fruit. Bij het ontbijt zul je je vaak sfogliatella tegenkomen: dunne laagjes bladerdeeg gevuld met crème van ricotta met diverse smaken zoals sinaasappel, vanille of kaneel.

Specialiteiten

  • Pizza
  • Gatto di patate: een koek gemaakt van aardappel en gevuld met salami en kaas
  • Mozzarella in carrozza: warme broodje met mozzarella
  • Gevulde groenten
  • Fritto misto: alle soorten gefrituurde vis
  • Polpo alla Luciana: Gestoofde octopus
  • Gelati: alle soorten ijs en sorbet
  • Sfogliatelle: kleine zoete hapjes
  • Mozzarella: verse kaas van buffel melk
  • Scamorza, provolone, caciocavallo: Kaas van koeiemelk

Welke wijn drink je in Campania?

Campania staat meer bekend voor goede witte wijnen zoals de Greco di Tufo, de wijnen uit de Sannio streek en Benevento zoals de Falagina del Sannio en de Aglianico del Taburno, of probeer de Lacryma Christi del Vesuvio (wit) of de Fiano di Avellino eens. Er is ook een goede witte wijn uit de streek van de Amalikust, de Costa d’Amalfi d.o.c. Furore bianco.  Voor wat betreft rode wijnen zijn er aantal goede doc's die zich profileren zoals de Campi Flegrei of de Falerno del Massico uit de Casertastreek, ook de Irpinia en de Taurasi uit de streek van Avellino zijn aanraders.  

Wat eet je in Emilia Romagna?

Ragu alla bolognese

Emilia-Romagna is een van de regio's in Italie met teen fantastisch gevarieerde keuken. Hier komen zoveel gerechten vandaan dat het moeilijk is een begin en einde te vinden. In ieder geval dien je te weten dat Ragu Bolognese, op de juiste manier gemaakt (een paar uur pruttelen) een belangrijk culinair erfgoed is van de stad Bologna. Hiernaast word je vooral in de stad Bologna geconfronteerd met een keur aan verse pasta (vooral Tortellini en Tortelloni) met weinig vergelijk in Italië. Maar naast verse pasta en Bolognese is dit de regio van de proscuitto, de Parmaham, de beroemde Mortadella met pistachenoten en uiteraard niet te vergeten is Emilia Romagna het land van Parmigiano Reggiano en Gran Padano, langzaam gerijpte kazen die synoniem staan voor de Italiaanse keuken. Op het menu dus veel antipasti gerechten met fijne vleeswaren, eenvoudige, maar rijkelijk gevulde pasta en in het zuidoosten uiteraard veel truffelgerechten, getruffelde worsten en sauzen met funghi porcini.

Specialiteiten

  • Prosciutto di Parma, Culatello, Salami Felino, Mortadella en andere varkensvleesproducten
  • Cappellacci, analini, tortellini, tagliatelle, lasagne ene andere gevulde pastasoorten
  • Faraona all´aceto balsamico: Parelhoen met balsamico azijn
  • Zampone met linzen
  • Parmigiano reggiano
  • Squacquerone: zachte kaas van koeiemelk 
  • Aceto Balsamico

Welke wijn drink je in Emilia-Romagna?

De dominante wijnen van de regio zijn de Malvasia en Lambrusco,Trebbiano, Barbera, Bonarda en natuurlijk Sangiovese. Een groot percentage van deze druiven wordt gebruikt voor de productie van mousserende wijnen, hetzij frizzante of spumante, waarvan de meest opvallendede vijf Lambrusco DOC's zijn: Salamino di Santa Croce, di Sorbara, Grasparossa di Castelvetra, Modena en Reggiano. Er zijn ook een paar bijzondere lokale DOC-wijnen die de moeite zijn, voorbeelden hiervan zijn de rode Cagnina di Romagna en de witte Pagadebit di Romagna en de d.o.c.g. Albana di Romagna en Colli Bolognesi Classico Pignoletto

Wat eet je in Friuli-Venezia Giulia?

pestat di Fagagna

Het land van de Tramontana, met Trieste als hoofdstad waar grenzen schommelen als het licht van de ondergaande zon, dan weer rood, dan weer oranje, dan weer donkerblauw. Je wordt geboren in het ene land, morgen woon je in een ander. Is het een wonder dat de keuken er een toonbeeld van is geworden? De Habsburgers hebben een flinke hand gehad in het ontstaan, maar ook de Hongaren, zo vind je goulash op elke menukaart, maar ook witte asperges, een van de weinige streken waar deze voorkomt in Italie waar groene asperges de norm zijn. Gnocchi met een kers als vulling, zeker een Oostenrijkse uitvinding. Dan is er de ´bollito´, waar in Friuli alle onderdelen van een varken in verdwijnen. De beroemde ham van San Daniele komt hier vandaan. En de Pitini, het lijkt op een worstje of een gehaktballetje van geitenvlees vermengd met wijn, kruiden en knoflook en gerookt boven de as van dennenhout. Een ouderwetse versie van een bouillonblokje is de Pestat di Fagagna, een soort vleesloze salami waarin groenten, kruiden en vet zijn verwerkt en waarvan je een stuk afsnijdt om b.v. een soep mee op smaak te maken. Tegenwoordig ook in potjes te koop om op de boterham te smeren. Vergeet niet Trieste is de thuisstad is Illy koffie!

Specialiteiten

  • Prosciutto di San Daniele
  • Cialzons: ravioli met vulling van aardappels, gedroogde vijgen en andere soorten vullingen
  • Jota: koolsoep
  • Vissoep uit Grado
  • Stinco arrosto o in umido: gebraden of gestoofde kalfs- of varkensschenkel
  • Montasio: kaas van koeiemelk
  • Frico : een soort kaastaart
  • Formaggio di malga: verse kaas die op hoge bergweiden wordt gemaakt
  • Gubana: Cake met noten en rozijnen
  • Strudel gemaakt met appel en/of ricotto

Welke wijn drink je in Friuli-Venezia Giulia?

De wijnen van Friuli-Venezia Giulia worden internationaal gewaardeerd, ieder jaar weer slepen ze prijzen in de wacht en de regio staat nog niet eens zo bekend als grote wijnregio, tenminste niet voor de gemiddelde Italiaan. Ook al wordt de regio meer met witte wijn verwant, Friuli produceert ook een aantal geweldige rode wijnen, vooral vanwege de inzet van de wijnboer Pontoni, die bijna een cultstatus bereikte, van het huis Miani (Refosco dal Peduncolo Rosso). De regio heeft 10 doc's en 4 docg's. De Friuli Grave is de streek waar we een goede Pinot Grigio en Prosecco vinden. Ten oosten van Udine vinden we de oudste wijnvariëteiten, de Colli Orientali del Friuli. Een andere inheemse druif is de Ribolla Gialla, hier wordt ook vaak Prosecco van gemaakt. De beste wijnen komen uit de streek langs de Sloveense grens: Sauvignon Blanc, Chardonnay en Pinot Grigio zijn hier krachtig en vol van smaak.  

Wat eet je in Lazio?

Buccatini allAmatriciana

Dat de keuken van Lazio niet alleen Rome betreft weten we uit de hartverscheurende beelden van Amatricia na de aardbeving van enkele jaren geleden. Plotseling was het pasta gerecht wat naar deze stad werd vernoemd op ieders lippen en verdrong het in Rome de tot dan toe meest bekende Carbonara. Maar we gaan iets verder. De Romeinse keuken is van grote invloed, en vooral de gerechten die uit het Joodse ghetto afkomstig zijn, wat waarlijk een cucina povera was. De bourgeoisie van de stad liet alleen het ´minderwaardige´ voedsel over voor de armen, die daarmee vervolgens wonderen verrichten. Het afval na het slachten werd verwerkt in sausen en ragu´s, gevulde zucchini bloesems hebben 0,0 voedingswaarde maar zijn tot een klassiek gerecht geworden, zo ook de gefrituurde artisjokken op joodse wijze. Buiten de stad was de groentetuin in de Castelli Romani, die zorgden dat verse groenten de tafels van de Romeinen bereikte. Van groot belang zijn de fava bonen, beter bekend als tuinbonen bij ons, die rauw worden gegeten. En de typische Romeinse artisjokken die vooral bij Ladispoli vandaan komen.Ook de lokale wijn, Frascati, komt hier vandaan, hoewel die in mijn ogen nauwelijks het vermelden waard is. Langs de kust en bij de meren kan je nog steeds heerlijk vis eten.

Specialiteiten

  • Carciofi alla giudea: Artisjokken gemaakt op joodse manier - en andere gerechten van artisjokken
  • Pinzimonio: een olijfolie dip
  • Spaghetti alla cabonara
  • Saltimbocca: Kort gebakken kalfslapjes met salie en prosciutto
  • Porchetta: geroosterd varkensvlees
  • Pecorino Romano: belegen schapenkaas
  • Ricotto 

Welke wijn drink je in Lazio?

Wijnen uit Lazio zijn helaas nooit zo populair geweest maar hier lijkt verandering in te komen. Frascati, Castelli Romani en Orvieto waren ooit trendy en maar de kwaliteit was niet al te goed. Gelukkig is dit geheel verandert, er zijn in Lazio een verbazingwekkend aantal inheemse en internationale druivensoorten in gebruik. De meest populaire wijn op basis van deze druiven is nog steeds de Frascati, (Trebbiano en Malvasia) een DOCG die niet ver van Rome wordt gevonden. De Frascati Superiore DOCG is zelfs een echte volwassen wijn te noemen. Aan de noordkant van Rome heb je ook de bekende Est! Est!! Est!!! Di Montefiascone DOC. Wil je goede wijn drinken in Lazio dan wijzen we je het liefst naar de nieuwe wijnen gebaseerd op de Merlot, Petit Verdot, Cabernet Sauvignon en Shiraz plus wat Sangiovese. De laatste tijd investeren wijnbouwers steeds meer in lokale druiven, voornamelijk de Cesanese (bij Frosinone), Nero Buono (bij Latina) en Aleatico (bij Viterbo). Cesanese del Piglio is in feite de enige rode wijn DOCG binnen Lazio. Bellone is een goede witte wijn die steeds meer wint aan populariteit.

Wat eet je in Ligurië?

focaccia di recco

Ligurië is zoals we weten de bakermat van de Cucina Bianca, om de eenvoudige reden dat de meeste ingrediënten wit zijn of eigenlijk niet veel kleur hebben. Denk aan vis, knoflook, olijfolie, meel, aardappelen, prei, rapen, zuivelproducten en peulvruchten. De bereiding van traditionele Ligurische gerechten is soms eenvoudig zoals pesto, de focaccia, de Farinata, een soort pannenkoek van kikkererwtenmeel. Soms is de bereiding van een gerecht super ingewikkeld zoals de imposante Capon Magro die vooral op feestdagen wordt geserveerd. Daarnaast het meest beroemde gerecht uit deze regio de Pesto alla Genovese, onmiskenbaar aanwezig op iedere menukaart (maar vaak uitverkocht, omdat alleen verse pesto wordt gebruikt). Deze regio is, uit alle Italiaanse regio's, waarschijnlijk de beste voor vegetariërs. De verscheidenheid aan gerechten zonder vlees is opmerkbaar groot, maar voor wie graag vlees eet, zul je merken dat er weinig keuze is uit de regio, het betere rundvlees komt uit Piemonte. Uiteraard is vis belangrijk voor een regio met zo'n lange kustlijn maar je zult zien dat inktvis een van de favoriete gerechten is, in Liguria bechikbaar op iedere menukaart. Je moet ook een goede fritto misto proeven, met ansjovis, calamaris en garnalen. Je zult ook merken dat Focaccia vrijwel tot cultstatus is verheven, in ieder dorp lijkt deze geheel anders te worden gebakken, in Genua is ze hard en wordt veel met rozemarijn en tijm gebakken, in de kustplaat Recco lijkt de Focaccia meer op een pannenkoek gedrenkt in verse kaas. 

Specialiteiten

  • Trenette of gnocchi al pesto: Pasta met pesto van basilicum
  • Focaccia: plat brood 
  • Farinata: platte koek van kikkererwtenmeel
  • Pansoti conpreboggion: Ravioli gevuld met wilde kruiden
  • Cima alla Genovese: gevulde kalfsborst
  • Torta pasqualina: quiche van artisjokken en eieren
  • Marron glaces en gesuikerd zacht fruit

Welke wijn drink je in Ligurie? 

Ligurie is een lange regio waar het grootste gedeelte van de druiven op moeilijk bereikbare terrassen wordt geteeld, voor deze reden zijn de regionale wijnen die je hier koopt misschien wat duurder dan je gewend bent. De regio profiteert van een microklimaat en de kwaliteit van de wijn is over het algemeen erg hoog. De bekendste drie regionale d.o.c. 's zijn de Pigato, de Cinque Terre en de Vermentino. Ligurië heeft meer dan 100 druivenrassen en er zijn 8 DOC-wijnen. Colli di Luni en Colline di Levanto zijn de beste gebieden voor de Sangiovese rode wijnen en enkele witte Vermentino wijnen. De Golfo del Tigullio - Portofino is goed voor een goede DOC die je in alle varianten vindt, rood, wit, mousserend, rose etc. Mijn favoriete wijnen komen uit de streek van de Riviera di Ponente. De beste bekende DOC-wijnen die je hier gaat vinden zijn de Rossese en Ormeasco, de heerlijke witte Pigato en natuurlijk Vermentino.  

Wat eet je in Lombardije?

ossobucco

Lombardije is een van de grootste en dichtstbevolkte regio´s van Italie en de keuken weerkaatst dat. Verdeel je de regio is vieren culinair gezien, dan heb je de stad Milaan, de Povlakte, het merengebied en het zuiden. Maar in heel Lombardije geldt wel dat polenta en risotto de overhand hebben en dat pasta een veel mindere invloed heeft. In Milaan werd in het verleden veel naar de Franse keuken keken waar room, melk en boter werden gebruikt. Ossobucco is natuurlijk het meest bekende gerecht uit Milaan, gebruikelijk is om dit saffraanrisotto op te dienen. Ook minestrone vindt Milaan als geboorteplaats. De keuken van Mantova is nauw verwant met het hof van de Gonzagas, hier worden witte truffels gebruikt, zoals bij de ravioli gevuld met kapoen, of een risotto met wilde eend. Uit Pavia komt een risotto met rivierkreeftjes, de risotto alla Certosina (uit de abdij). Ook kikkers komen op het menu voor van guazzetti, een speciale trattoria die zijn basis vindt in de 12de eeuw. Daar waar bij de boerenbevolking op het land vlees lang gestoofd wordt en als stevige maaltijd met polenta wordt gegeten is bij de meren vooral een lichtere manier van koken gebruikelijk, waarbij vooral vis en gegrild vlees en kip, een uitgeknepen citroen en groenten de boventoon voeren. Vergeet ook niet dat panettone uit Milaan komt en dat Lombardije de regio is waar beroemde kazen en melkproducten als Gorgonzola, Taleggio en Mascarpone vandaan komen.

Specialiteiten

  • Bresaola: gedroogde biefstukstrookjes
  • Risotto in alle soorten
  • Pizzoccheri: pasta van boekweitmeel met savooiekool en aardappelen
  • Cassoeula: stoofpot van varkensvlees en kool
  • Ossobuco: gestoofde kalfsschenkel met merg
  • Grana padano, gorgonzola, mascarpone, taleggio
  • Mostarda di Cremona: geconfijte vruchten in mosterdsaus
  • Torrone: nougat 
  • Panettone: kerstbrood met gedroogd fruit

Welke wijn drink je in Lombardije?

Lombardije is een grote regio met veel wijn met een groot verschil aan kwaliteit. Voor deze reden ga ik vier suggesties geven, die naar mijn smaak en gevoel het beste vertegenwoordigen van de regio. De eerste is de Valtellina Superiore, uit het Valtellina-dal dat uitkomt in het Alpengebied. De wijn wordt gemaakt van Nebbiolo-druiven, die door de Italianen Chiavennesca worden genoemd. De tweede is de Franciacorta, een klein wijnbouwgebied in Lombardije - bij Brescia. Dit is een mousserende wijn geproduceerd door een mengsel van Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Blanc - het is het beste vergelijkbaar met de Franse Champagne. Luganais, een DOC uit het gebied van Lombardije grenzend aan de regio Veneto, net boven het Gardameer. Voor een sterke volle wijn mag je een Sforzato Di Valtellina DOCG proeven, deze wijn wordt algemeen beschouwd als de meest bijzondere wijn uit de regio Lombardije vooral vanwege de unieke productiemethode, de Nebbiolo (of Chiavennesca) druiven worden verspreid over stromatten en meerdere maanden op deze manieren gedroogd om zo het suiker gehalte te verhogen.

Wat eet je in Marche?

Pecorino di fossa

De keuken van Marche wordt verdeeld in het stuk langs de kust dat veel visgerechten kent, waaronder een vissoep die ´brodetto´ genoemd wordt en waarin wel 13 soorten vis worden verwerkt. Voor de rest zul je zien dat ze het simpel houden met vooral veel gegrilde vis. Maar ook ravioli met een vissaus of stoccofisso komt voor. In de heuvels kom je vooral kip en konijn tegen en op de markt zal zeker de Porchetta, het broodje van varkensgebraad niet ontbreken. Bij al deze gerechten zul je ook vaak wilde venkel tegenkomen die er in verwerkt wordt. De Vincisgrassi mag zeker niet ontbreken, een soort uberlasagna. In Marche worden ook veel truffels gevonden, wit zowel als zwart en meerdere kookshops en truffeljachten zijn onderdeel van het toeristisch aanbod van de streek. Het binnenland beroemt zich ook op een groot aantal groentes, courgettes, uien, knoflook en tomaten vinden hun weg naar ovengerechten. In Ascoli Piceno moet je zeker de gefrituurde gevulde olijven proberen, een lekkernij bij de borrel of zo uit het vuisje. De kaas die in ondergrondse putten wordt gerijpt is een specialiteit van Marche en heet dan ook Kaas uit de Put ´Fromaggio di Fossa´.

Specialiteiten

  • Olive Ascolane: gevulde gefrituurde olijven
  • Truffels
  • Vincigrassi: Een soort lasagne
  • Porchetta: geroosterd varkensvlees
  • Coniglio in porchetta: konijn in de oven
  • Formaggio di Fossa: Pecorino kaas die in putten rijpt
  • Caciotta: kaas van gemgde melk van koeien en schapen  
  • Frustingolo: Kerstgebak uit Ascoli Piceno

Welke wijn drink je in Le Marche?

Rosso Conero en Lacrima di Moro d'Alba en de Verdicchio di Jesi.

Wat eet je in Molise?

agnello con formaggio e uva

De keuken van Molise is nauw verwant aan die van Abruzzo, Molise is pas een aparte regio sinds een tiental jaren. Een typisch gerecht uit de streek is Agnill cac´e ´ove, een stoofschotel van lamsvlees met eieren.

Specialiteiten

  • Capocollo, Soppressata: salami
  • Lamsvlees op alle manieren
  • Dikke vissoep
  • Scamorza: kaas van koeienmelk die vaak onder de grill gesmolten wordt
  • Calciuni: gefrituurde zoete ravioli
  • Ciambelline: ronde koekjes met een gat er in

Welke wijn drink je in de Molise?

Molise wordt misschien wel ooit een internationaal erkend wijngebied, het is in ieder geval een wijnregio die je nog volop moet ontdekken en waar je nog eens een goede vondst zou kunnen doen. Molise heeft bijna de ideale omstandigheden voor de wijnproductie. Tot voor kort was echter vrijwel alle in Molise geproduceerde wijn uitsluitend bestemd voor lokale consumptie. Een handvol wijnboeren zijn begonnen met het moderniseren van hun wijngaarden met behoud van de lokale variëteiten, het was pas in de jaren '80 dat Molise zijn eerste DOC (Denominazione di Origine Controllata) kreeg toegewezen. Vandaag de dag produceert de regio drie goede DOC-wijnen: de Biferno, uit de provincie Campobasso; de Pentro di Isernia, geproduceerd in de westelijke provincie Isernia; en de Molise, geproduceerd in de gehele regio van een verscheidenheid aan Italiaanse en internationale druiven. 

Wat eet je in Piemonte?

Bagna Cauda

Piedmonte, een pastoraal landschap tegen de bergen in het oosten en noorden, waar veel wijn vandaan komt, maar waar ook de duurste truffels worden gevonden. Je zult in veel gerechten truffel verwerkt zien. Dat neemt niet weg dat ook enkele van de mooiste kazen uit Piemonte komen, zoals Gorgonzola, Castelmagno, Grana Pardano en Toma. Dit is ook het land van hazelnoten, en hoewel Nutella ze tegenwoordig uit Turkije haalt, hier werd de pasta geboren. Gerechten die je veel zal tegenkomen in dit gastronomisch gezegende land zijn Bagna Cauda, Brasato al Barolo (stoofvlees in Barolo wijn), diverse risotto´s waaronder die met Gorgonzola natuurlijk, en Bonet, een toetje gemaakt van eieren, suiker, melk en amaretti koekjes.

Specialiteiten

  • Witte truffels
  • Grissini: soepstengels
  • Bagna Cauda: dip met knoflook en ansjovis voor rauwe groenten
  • Carne all´albese: rauw vlees, het lijkt op carpaccio
  • Gnocchi alla bava: aardappelgnocchi met gesmolten kaas
  • Alle soorten risotto
  • Bollito misto: diverse soorten gekookt vlees
  • Brasato al Barolo: rundvlees of kalfsvlees gestoofd in Barolo wijn
  • Castelmagno: een van de beste Italiaanse kaassoorten van koemelk
  • Toma: een aantal kaassoorten van koemelk, die ook in Lombardije gemaakt wordt
  • Baci di Dama: amandelkoekjes
  • Pere cotto al vino: peren gestoofd in wijn
  • Cioccolatini: alle soorten chocola
  • Gianduiotti: hazelnoot chocola

Welke wijn drink je in Piemonte?

Piemonte is natuurlijk een van de best bekende wijnregio's van Italie. Wil je in deze regio goede wijn bestellen bij het eten dan kun je misschien beter een keuze maken op niveau van smaak of budget. Een top Barolo kan gauw enkele honderden euro´s kosten, het kleine broertje, de Barberesco is een goede keuze als je de smaak ambieert tegen een wat meer democratische prijs. De Dolcetto uit de streek van Montferrato is overigens een van mijn favoriete tafelwijnen, er zijn twee variëteiten, de Superiore d.o.c.g. is de betere. Dolcetto wordt geproduceerd op de iets mindere hellingen van de toplocaties om wat inkomsten te genereren, waar de Nebbiolo en Barbera groeien, twee goede fruitige wijnen die populair zijn in het buitenland. De grootste volumes komen uit de omgeving van Alba en Ovada. Wil je een wijnroute dan heb je de perfecte regio uitgekozen, er is veel te proeven en de de regio is trots op hun rijke geschiedenis. De idyllische wijnlandschappen van Piemonte worden zelden overspoeld door massa's toeristen en de aanloop naar de wijnoogsten, begin september, kan een ideaal moment zijn om de wijnhuizen te bezoeken. In Piemonte worden geweldige wijnen gemaakt, maar het belangrijkste gebied is zonder twijfel de Langhe en Roero. De heuvels van de Langhe produceren Barolo en Barbaresco, twee van 's werelds grootste rode wijnen, die je zeker moet proeven. De Roero is veel recenter begonnen met de productie van eigen wijnen, maar produceert enkele witte Arneis van top kwaliteit.

Wat eet je in Puglia?

Orecchiette met cime di rapa of broccoli en ansjovis

De eerste keer dat ik in een restaurant in Puglia aanschoof kan ik me nog goed herinneren, het was een kleine trattoria in het witte stadje Ostuni, er stonden niet meer dan 10 tafeltjes in het lokaal. Ik bestelde wat de eigenaar me voorstelde en binnen luttele minuten stond mijn tafeltje vol met kleine schoteltjes, ik waande me aan de Italiaanse versie van een Indische uitgebreide rijsttafel te zitten, want een ander tafeltje werd bijgeschoven om de rest van de hapjes te presenteren. Bij die allereerste maaltijd in Puglia, nu ongeveer 10 jaar geleden, ontdekte ik ook de Primitivo wijn, die in de jaren erna een grote populariteit zou krijgen. Toeristen, behalve in Alberobello, waren nog een unicum. Dit is tomatenland, de streek produceert meer tomaten dan waar ook in Italie, onder erbarmelijke toestanden van de vaak illigale plukkers. Toch zie je geen overmaat aan tomaat in de gerechten, wel veel en alle soorten groenten. De beroemde oortjes, orecchiette, worden in allerlei varianten gemaakt, maar de cime di rape is wel het meest bekend, de plant is een broertje van broccoli en wordt ook wel broccoletti genoemd. (dus geen raapstelen, zoals je vaak ziet in vertalingen). Vis is natuurlijk een belangrijk onderdeel van de keuken in alle soorten, maten en kookwijzen. Verder mag je de ´fave con cicorie´ niet overslaan, het is een saus, meer een dip, gemaakt van jonge tuinbonen en wilde chicorei, een variant van de witlof.

Specialiteiten

  • Incapriata: gepureerde tuinbonen en chicorei
  • Tarantello: gezouten tonijn
  • Capocollo: gedroogde ham met wijnsmaak
  • Cicereie ria: gefrituurde strips van pasta en kikkererwten
  • Tiella di pesce: Vis uit de oven
  • Orecchiette Cime di Rape
  • Polipetti: kleine inktvisjes
  • Burrata: mozzarella kaas gevuld met room
  • Cotognata: kaas van kweeperen
  • Brood
  • Lampascioni: wilde uitjes in olie

Welke wijn drink in in Puglia?

Vooral de donkerrode Primitivo is populair in Nederland en Belgie. Deze wijn komt uit de grootste wijnstreek van het zuiden: De Primitivo di Manduria wordt voornamelijk geproduceerd in de buurt van de stad Manduria, in de provincie Taranto. De Primitivo-druif rijpt vroeg, eind augustus, het resultaat is toch een droge wijn met maar liefst 14% alcohol, heerlijk bij vleeswaren en scherpe kaas. Er is trouwens een minder bekende zoete Primitivo wijn die je ook eens zou moeten proeven. De tweede meest gedronken wijn is de Nero di Troia "Nero" betekent "zwart" in het Italiaans en verwijst naar het intens donkere robijnrode kleur van deze wijn, bijna zwart. Deze wijn komt uit de kleine stad Troia in de provincie Foggia, de smaak is kruidig en houtachtig met bramen en zoethout en zal je waarschijnlijk aangenaam verassen. De volgende wijn is de Negroamaro uit Puglia, dit is een van de belangrijkste rassen in Puglia, heeft meer de kwaliteit van een uitstekende tafelwijn met een kruidige geur, zeker niet slecht. De Salice Salentino is dé wijn uit het Salento, het heeft een wat bittere nasmaak en is een uitstekende metgezel voor hartige voorgerechten, vlees en kazen. De Castel del Monte Aglianico uit Puglianico is niet de grootste of meest bekende wijn uit de streek maar wel erg bijzonder, vol, droog en harmonieus. 

Wat eet je op Sardinië?

Lamsbout met saffraan en noten op Sardijnse wijze

Het eiland is wild, woest en eenzaam. Althans het binnenland. De kust is een andere wereld waar vooral visgerechten de hoofdrol spelen, een fritto misto en pasta´s waarin vis wordt verwerkt soms in combinatie met saffraan, ook een typisch Sardijns product, kom je overal wel tegen op het menu. Maar het binnenland maakt de keuken pas interessant, want daar worden nog steeds ingrediënten gebruikt die de arme bevolking door de eeuwen in leven hield. De geit of het schaap werd niet geslacht, tenzij het van ouderdom overleed, waardoor het taaie en stugge vlees uren gekookt moest worden, produceerden melk, die voor kaas wordt gebruikt. Ze hebben wat kazen die je wenkbrauwen doen fronsen, zoals de beroemde madenkaas. Maar vandaag kunnen we genieten van de Sardijnse agnello, het lamsvlees dat hier vandaan komt, heeft een bijzonder fijne smaak, gevoed op de weiden waar nergens anders voorkomende kruiden groeien, het wordt veel met (ook) Sardijnse artisjokken geserveerd. Porcheddu is een beroemd gerecht uit Sardinië, een zuiglam van 4 tot 6 kg dat in zijn geheel wordt geroosterd aan een spit boven de as van citroen mirte hout, waarna het wordt geserveerd op een blad van kurk. Sardinië is daarnaast beroemd om haar gebak en koekjes, zoals de Zippulas, een soort donut.

Specialiteiten

  • Malloreddus: kleine gnocchi met saffraan
  • Pane Carasau: heel dun knapperig brood
  • Pane frattau: geweekt pane carasau in lagen met tomaten en pecorino kaas en een gebakken ei
  • Porceddu: aan het spit geroosterd big
  • Burrida: gefrituurde vismoten met een saus van pijnboompitten en knoflook
  • Bottarga: geconserveerde kuit van tonijn of andere vis
  • Pecorino en gezouten ricotta
  • Seadas: gefrituurde ravioli gevuld met verse pecorino in honingsaus

Welke wijn drink je op Sardinie? 

De witte wijn bij uitstek op Sardinië wordt gemaakt van de Vermentino-druif en doet het uitstekend op de granieten bodem van Noord-Sardinië. De wijn is lichtgeel met tonen van rijp geel fruit, iets vettig, maar met een fris-droge, mineraalachtige afdronk, die aan het eind ook nog een amandelachtig bittertje prijsgeeft. De flessen die volgen worden steeds rijper en vetter, met als topper de Sienda (Vermentino di Gallura Superiore). Een geweldig rijke wijn, die in eerste instantie doet denken aan de Pecorino uit de Abruzzen, en ook trekjes heeft van een modern gemaakte Bourgogne maar, anders dan deze twee, de kenmerkende minerale frisheid blijft behouden. Bij Vini Mura worden de wijnen allemaal op roestvrij staal gerijpt, behalve een jubileumwijn die voor een deel op hout heeft gelegen. Een experiment dat niet meer herhaald wordt, omdat de wijn zijn frisheid voor een deel verliest en bij Vini Mura vinden ze dat dit niet past in de Sardijnse traditie. De Rode wijn van Sardinië is de Cannonau, gemaakt van de gelijknamige druif. De wijn is zoals hij klinkt: een kanon. De eerste die we proeven herinnert ons meteen aan de grond waar we staan: graniet. Naast donkerrood fruit, rijpe kersen, tabak en leer, proef ik ook dat kiezelachtige. Zelden vond ik het karakter van de aarde hier zo direct weerspiegeld in de wijn. (Bijdrage door Toon van Mierlo, lees het volledige verhaal hier).

Wat eten we op Sicilië?

granita

De Siciliaanse keuken is even kleurrijk als haar verleden dat gekenmerkt wordt door overheersingen van volken van allerlei pluimage. Hoewel de nabijheid van noord Afrika wel de meeste invloed heeft doen gelden, met het gebruik van typisch Arabische ingrediënten als kaneel, rozijnen en bovenal couscous, dat je overal zal tegenkomen. Sicilië, men zegt het land waar ijs werd uitgevonden, vandaag vooral bekend om de granita´s, de cassata en het grootste ijsfestival in Italie. Het streetfood van Palermo, de citroenen van Sicilië, niet alleen om te eten, ook voor parfums, tonijn en zwaardvis, allemaal heerlijke producten die bijdragen aan de bijzondere keuken van Sicilië. Van het eilandje Pantelleria komen de beroemde kappertjes, de bekende Pasta alla Norma is een gerecht met aubergines en ricotta, geconfijt fruit, mosterd gemaakt van cactusvruchten en natuurlijk het gerecht dat Sicilië beroemd maakte, de Caponata.

Specialiteiten

  • Arancine: gefrituurde gevulde rijstballen
  • Sarde a beccafico: gebakken sardientjes
  • Pasta con le Sarde: Pasta met verse sardines, wilde venkel e.a.
  • Pesce spada alla griglia: Verse zwaardvis op de grill
  • Salmoriglio: azijnachtige saus op de vis
  • Caponata: aubergine en andere groenten gestoofd met rozijnen en kaneel
  • Gelati: alle sooren ijs en sorbet
  • Cassata: ijstaart
  • Pasta reale: marsepein of amandelpasta

Welke wijn drink je op Sicilie? 

Sicilië was ooit een bulk wijncentrum, ze exporteerden wijn van lage kwaliteit over de hele wreld. Dit is veranderd, de erfgoedregio's zoals Marsala zetten Siciliaanse wijn weer op de kaart. De wijntradities van het eiland, van Vittoria tot de Etna, zijn sterk gebleven ook al is de productie veel lager. Er is nu een duidelijke omslag naar de productie van wijnen van grote kwaliteit en het is een van de meest interessante regio´s van Italie om de evolutie van de wijnproductie te volgen. Er bestaan in Sicilie drie belangrijke rode druiven: Nero d'Avola, Frappato en Nerello Mascalese.
Nero d'Avola is de bekendste van de drie. Als je een Siciliaanse wijn in uw supermarkt vindt, zal het waarschijnlijk een Nero d'Avola zijn. Frappato, heeft een boeiend bloemenparfum, het zijn makkelijk drinkbare wijnen met soepele tannines. Nerello Mascalese mag dan de tweede plaats innemen qua productievolume, maar deze elegante rode wijn heeft de afgelopen 20 jaar een gepassioneerde aanhang gekregen. De druif gedijt in de vulkanische bodem van de Etna en wordt vaak vermengd met Nerello Cappuccio, een rustieke, kruidige druif. De druif Catarratto maakt heerlijke zachte, droge witte wijnen. Naast Catarratto wordt ook de Grillo en Inzolia gebruikt in de basis voor de Marsala. Op zichzelf is Grillo, een fantastische droge witte wijn geaccentueerd met een witte perzik smaak.  De Carricante is de belangrijkste variëteit achter de witte wijnen uit de streek van de wijn die bekend staat als de Etna Bianco, een kwaliteits wijn met een vrij hoge zuurgraad. Naast de inheemse druiven zul je ook veel internationale druivensoorten tegenkomen zoals Chardonnay, Syrah en Cabernet Sauvignon. Het belangrijkste wijnhuis van sicilie voor kwaliteits wijnen heet Planeta. 

Wat eet je in Toscane?

Pappa Col Pomodoro Saus

De Toscani staan bekend als boneneters maar behalve in de minestrone ben ik daar niet zoveel bonen tegengekomen. Het begrip stamt waarschijnlijk uit de tijd dat er niet veel anders te eten was. Nu is het vooral bekend om de Florentijnse steak, afkomstig van koeien uit de Val di Chiana. In de Mugello eten ze ravioli die met aardappel gevuld is, lekker, maar op het oog een vreemde combinatie. Voor crostini di fegatini, een leverpaté, mag je me wakker maken. Broodliefhebbers komen niet goed aan hun trekken in Toscane, waar alles zoutloos wordt gebakken en waar je elkaar een paar uur later de hersens mee kan inslaan (dit gezegde heb ik niet zelf verzonnen). Het brood wordt ook vaak verwerkt in broodsoepen, en dan is er natuurlijk de beroemde tomatensausPappa al pomodoro, Verder een goede doorsnee Italiaanse keuken.

Specialiteiten

  • Crostini: ronde toastjes met allerlei beleg, o.a. gepureerde lever
  • Finocchiona: salami met venkel
  • Ribollita: groentensoep
  • Pappardelle con la lepre: brede tagliatelle met haas
  • Cacciucco: vissoep
  • Fagioli all´uccelletto: gekookte witte cannellini bonen
  • Pecorino delle crete senesi Marzolino: een heel goed pecorino kaas
  • Panforte: een stevige fruitcake met noten, kaneel en kruidnagel
  • Ricciarelli: bonbons gemaakt van amandelpasta, honing en sinaasappelschil

Welke wijn drink je Toscane?

Bolgheri, Brunello di Montalcino, Chianti, Nobile di Montepulciano, Vernaccia di San Gimignano...wist je dat 17 van de meest bekende Italiaanse wijnen allemaal uit Toscane komen? Toch is het bijzonder dat bijna 90% van de Toscaanse wijn van dezelfde druvenras komt: de Sangiovese. Die andere 10% wordt opgemaakt door een reeks Franse druivensoorten om de Sangiovese iets toegankelijker te maken voor de export markt, zoals Amerika die er graag een tikkeltje Merlot bij doet. De meest prominente witte wijn is Venaccia di San Gimigniano, hiernaast produceren ze hier ook een bekende digestief wijn: de Vin Santo. Witte wijnen uit Toscane worden gemaakt van Vermentino, Chardonnay, Malvasia en Trebbianodruiven. Je hebt misschien ooit de term Super Toscaner gehoord. Super Tuscans zijn wijnen die de richtlijnen van de productie van de traditionele Chianti-wijnen volgen, voornamelijk omdat ze Bordeaux-variëteiten in de melanges bevatten. Montepulciano, Montalcino en Bolgheri vind je net achter de Toscaanse kustlijn, in het binnenland vind je de Chianti (zoals Classico, Colline Pisane, of Rufina). Het is moeiilijk een wijnsuggestie te geven uit deze regio omdat bijna ieder dorp wel haar eigen d.o.c. heeft, beter is rond te reizen en in ieder dorp de lokale wijn te proeven. 

Wat eet je in Trentino en Zuid Tirol?

Apfelstrudel foto hotel Schoenblick

Appeltjesland! Een appeltaart of strudel zal je overal tegenkomen, de keuken houdt een beetje het midden tussen Oostenrijks en Italiaans. Vooral op het gebied van taarten en desserts kom je in Trentino goed aan je trekken. Ook die grote ballen deeg in bouillon, Knödel con lo Speck in brodo, heet het ter plaatse. Heel Italie kent het spek uit deze regio. Een van de weinige streken waar je Trota (forel) zal tegenkomen. De Alta Badia met Corvara als middelpunt heeft gastronomie hoog in het vaandel staan en organiseert er diverse festiviteiten omheen. In de herfst is dit ook het land van gepofte kastanjes.

Specialiteiten

  • Biroldo: bloedworst
  • Polenta e funghi: polenta met wilde bospaddestoelen
  • Canederli: Gnocchi gemaakt van brood
  • Speck: gerookt spek
  • Ravioli alla pusterese: Ravioli gevuld met zuurkool of spinazie
  • Vezzena: kaas van koemelk
  • Zelten: Kerststol gemaakt van roggemeel (Alto Adige) of tarwebloem (Trentino)
  • Apfel strudel

Welke wijn drink je in Trentino en Zuid Tirol? 

Qua wijngebied is Zuid-Tirol is een beetje Oostenrijk, een beetje Duitsland en een beetje Italië bij elkaar. Dit is al jarenlang een van mijn favoriete wijnregio's. Typisch Zuid-Tiroolse wijnen zijn de rode Lagrein, de Gewürztraminer, maar ook Riesling, Sylvaner en Weißburgunder. De wijnen uit de Dolomieten weerspiegelen de ziel van het land - ze zijn vol, mineraalachtig, fris maar met een intens aroma. De Zuid Tirolers zijn erg trots op hun wijn, in een stad als Bolzano zie je veel gespecialiseerde wijnbars. Wist je dat deze regio relatief gezien de meeste Gamberi Rossi vermeldingen haalt voor haar wijn in vergelijking met welke andere regio in Italie en 99% onder een d.o.c. valt?  Een van de beste Italiaanse witte wijnen is de Cabernet Sauvignon Lafóa 2016 van Kellerei Schreckbichl, als je deze op de kaart bespeurt, dan kan ik deze van harte aanbevelen. Zuid-Tirol is een regio die van oudsher gericht is op rode wijnen, maar in slechts enkele jaren tijd is het ook beroemd geworden om zijn witte wijnen. De traditionele druivensoorten zijn meer dan genoeg - Schiava: Zeer drinkbaar en niet erg tannineus; Lagrein: Krachtig en vol; Gewurz, afkomstig is uit het charmante stadje Tramin, is geliefd om zijn bijzondere smaak, een aromatische druif die de moeite waard is om te proberen. 

Wat eet je Umbrië?

Umbria

Umbrië is een van de weinige regio´s in Italie dat geen kustlijn heeft en leeft dan ook voornamelijk van veeteelt en landbouw. Het vlees van de zwarte varkens van Umbrië is beroemd om de heerlijke smaak, de beesten leven op bergweiden en voeden zich voornamelijk met wilde planten en kruiden. Het vlees wordt op alle mogelijke manieren verwerkt door de ´norcini´, de varkensslagers, en er gaat weinig verloren, onder de producten natuurlijk diverse soorten salami, gerookte hammen en de beroemde porchetta broodjes die je op elk dorpsfeest tegenkomt. Maar ook rundvlees is bijzonder, het vee dat op de grens met Toscane graast en zich kruiste met het beroemde Chianina (van de Florentijnse steak) ras is uitstekend van kwaliteit. En dan is er natuurlijk al het wild uit de bossen van Umbria dat gecombineerd met zwarte truffels, die ook hier gevonden worden, lekkere lokale gerechten opleveren. Perugia staat synoniem met chocola, waar ieder jaar een groots evenement voor wordt georganiseerd. De linzen uit de vallei van Castellucio zijn wereldberoemd, niet in het minst om de kleurrijke heuvels die elke fotograaf wil vastleggen, onze bollenvelden hebben er een stevige concurrent aan.

Specialiteiten

  • Salami van wild zwijn en ham
  • Spaghetti alla nursina: spaghetti met zwarte truffel
  • Lenticchie: linzen uit Castelluccio
  • Palombacci: gegrilde duiven en andere vogels
  • Porchetta: geroosterd speenvarken
  • Anguilla: paling uit het meer van Trasimeno
  • Attorta: cake in de vorm van een slang
  • Pinoccate: Kerstkoekjes gemaakt met pijnboompitten

Welke wijn drink je in Umbrie? 

De Orvieto is een knapperige en perzikkleurige witte wijn die in de gelijknamige stad wordt geproduceerd, dit is de bekendste Umbrische wijn en is goed voor bijna 80 procent van alle DOC-wijn die hier wordt gemaakt. Hij wordt gemaakt met de Procanico (een lokale versie van Trebbiano) en Malvasia. Rond Perugia vind je de krachtige Sagrantino di Montefalco, een van de beroemste en hooggewaardeerde rode wijnen uit Italie. De elegante Torgiano Rosso Riserva is een topwijn gemaakt in het kleine dorpje Torgiano. Zowel Montefalco als Torgiano hebben de DOCG-status.
De meeste wijn komt van terrasvormige wijngaarden op hellingen zoals hun namen aangeven ("colli" komt van het Italiaanse woord voor heuvel), belangrijke rode wijn DOC's zoals Colli Altotiberini, Colli Amerini, Colli Martani, Colli Perugini en Colli del Trasimeno zijn allemaal gelegen op de heuveltoppen van Umbrië. Er zijn een aantal nieuwkomers in het gebied zoals Chardonnay en Pinot Noir die gebruikt worden in creaties van vooruitstrevende jonge wijnbedrijven.

Wat eet je in het Val d´Aosta?

Aosta gastronomie2

Dit is de keuken van de Italiaanse alpen, rustieke soepen, vlees van het vee dat graast op de alpenweiden en kaas, kaas, kaas. Te beginnen met Fonduta Valdostana (kaasfondue), Minestra di castagne (kastanjesoep) en een polenta uit Valdostana. Vergeet de warme wijn drank niet, want daar kun je niet omheen.

Specialiteiten

  • Mocetta: Gerookte ham van wilde geit, hert of koe
  • Lardo d´Arnad: gezouten spek met kruiden
  • Zuppa di castagna: kastanje en rijstsoep
  • Carbonade: Rundvlees stoofpot
  • Alle soorten wildgerechten
  • Fontina kaas
  • Robiola: Zachte kaas van koemelk
  • Montebianco: kastanje roompudding

Welke wijn drink je in het Valle d'Aosta? 

Hier is er een sterke Franse invloed in alles, van de wijn tot de taal. Valle d'Aosta is een regio waar op een gegeven moment zoveel druivensoorten groeiden dat je er een boek over kon schrijven. Met wijnbouwwortels die teruggaan tot voor de Romeinse tijd, heeft het een ongelooflijk rijke geschiedenis. Helaas heeft phylloxera (een bladluis plaag) in de jaren 1860 de meeste wijnstokken op de plaatselijke boerderijen gedood, waardoor het grootste deel van het wijnerfgoed van de regio is weggevaagd. De wijnen die je hier wilt drinken zijn gemaakt van unieke druiven zoals Fumin, Priè Rouge, Priè Blanc en vele anderen. De wijnen uit Torrette waren aan het begin van de vorige eeuw al beroemd. Ze combineren lokale druiven zoals Fumin Vine de Nus met Franse druiven zoals Gamay en Pinot Noir. Als je het woord superieur op het etiket vindt, verwijst het niet naar een hoger alcoholgehalte (zoals gewoonte is in Italië) maar benadrukt het een wijn die afkomstig is van de hoogste bergen en zonnigste wijngaarden. De wijngaarden van het Valle d'Aosta liggen hoog, zijn niet groot en worden afgebakend door hoge stenen muren. De oogst begint in september met de Pinot Grigio, gaat begin oktober verder met de beroemde Vien de Nus, in de tweede helft van oktober met Nebbiolo-Picotendro en eindigt medio november met de late oogst van de Nebbiolo die gebruikt wordt voor Vieilles Vignes wijnen. Enfer is een spectatulaire wijn verkregen door een menging van Vien de Nus, Neyret, Dolcetto, Pinot Noir en Gamay en minstens vijfentachtig procent Petit Rouge druiven. Deze rode bergwijn is vrij zeldzaam en wijnliefhebbers over de hele wereld vechten om een fles te bemachtigen.

Wat eet je in de Veneto?

Risi e bisi Veneto

De Veneto dankt de meeste van haar gerechten aan de stad Venetië, die door haar handel met alle werelddelen een verfijnde keuken had gekregen. Het was in Venetië dat er oor het eerst met een vork werd gegeten en ook tafellinnen werd door de notabelen voor het eerst gebruikt. De Murano glasmakers zorgden voor elegante glazen op tafel. Nieuwe producten vonden hun weg, zoals maismeel, waar de Venetianen polenta van maakten en rijst kwam vanaf de 15de eeuw op tafel. Men zegt dat de bewoners van de Veneto een risotto hebben voor elke dag van het jaar. Pasta, zoals Bigola en de bekende Pasta e fagioli, komt eigenlijk zelden op tafel. Treviso kweekt de wereldberoemde radicchio rosso en op de Rialto markt vind je een overdaad aan groenten. Natuurlijk vormen verse vis en schaal- en schelpdieren de hoofdmoot van de eiwitten in het eetpatroon. Vlees vooral in het binnenland vindt z´n weg meest naar stoofpotten.

Specialiteiten

  • Bigola in salsa: volkoren pasta met ansjovis
  • Pasta e fagioli: pasta en bonensoep
  • Risi e bisi:risotto met erwten
  • Gegrilde radicchio uit Treviso
  • Alle soorten vis en risotto met vis
  • Baccala alla vicentina: stokvis gepocheeerd in melk
  • Tiramisu
  • Zaleti: maiskoekjes
  • Asiago: kaas van koemelk

Welke wijn drink je in de Veneto? 

Veneto maakt wijnen van wereldklasse over het hele spectrum. Van Prosecco tot de heerlijke Amarone, microklimaten geven deze wijnstreek een uniek kantje maar het is tegelijkertijd ook de grootste wijn producerende regio van Italie. Je vindt 28 d.o.c. wijngebieden en nog eens 15 d.o.c.g. gebieden. Het is een complex en gevarieerd gebied met vijf belangrijke wijngebieden. In het westen van het Veneto heb je de Valpolicella, een heuvelachtig gebied langs het Gardameer met een uniek microklimaat. Dit microklimaat is ook de belangrijkste productiefactor voor de meest beroemde wijn uit het gebied de heerlijke: Amarone della Valpolicella. Amarone is een volle, rijpe rode wijn, uniek in de wereld en zeer geliefd. Maar de Valpolicella is eigenlijk nog interessanter, omdat er vier verschillende stijlen wijn vandaan komen, die allemaal afkomstig zijn van dezelfde mix van inheemse druivensoorten. Als je iets naar het zuiden reist langs de oever van het Gardameer, vind je het Lugana-wijngebied. Niet zo bekend als de Soave streek, produceert de Lugana d.o.c. wijn met een strogele kleur, delicaat en bloemig met groene amandelnoten. Tussen Verona en Vicenza ligt de Soave. De heuvels van Soave zijn waarschijnlijk de meest beroemde witte wijngebieden van Italië. De reputatie van Soave is een beetje wisselvallig geweest maar een Superiore d.o.c.g. is ongeëvenaard. Net voordat de uitlopers van de heuvels plaats maken voor de vlaktes van het westen van Veneto, rijzen de heuvels op van de Berici. In dit gebied kun je genieten van goede witte en rode wijnen, maar de uitblinker is de diepe Carmenere-rodewijn. Op weg naar het noordoosten, langs Treviso en diep in de uitlopers van de Alpen ligt het Conegliano-Valdobbiadene wijngebied, steil en compact, maar de grootste productiegrond is voor Prosecco.  De Prosecco die je hier vooral wilt proeven komt van de prestigieuze Cartizze-heuvel.