Pasen in Calabria

De week voor Pasen staat in Italië bol van de vooral kerkelijke tradities die diep geworteld zijn in de Middeleeuwen vooral in de kleine steden en dorpen van het zuiden. Processies maken een groot deel uit van deze tradities en er is geen dorp zo klein of de congregatie gaat wel de straten door. Er zijn ook een aantal die wat extra aandacht verdienen, soms omdat ze een pittoresk beeld leveren, soms omdat ze de gruwelen van de bijgelovige middeleeuwen terug brengen zoals zelfkastijding en flagellanten. Let op, er komen wat realistische foto´s voorbij.

Calabria collage

Folklore kan mooie gedachten uitbeelden

Zoals het groeien van tarwekiemen die naar de kerk of het kerkhof worden gebracht, de grassen moeten helder geel zijn, net als het graan en zou de wederopstanding van het lichaam van Christus symboliseren. De betekenis is duidelijk: tarwekorrels, linzen en of ander groenten zaad worden in een schaal gestrooid waarvan de bodem bedekt is met een lap vochtige katoen of jute en op een donkere plaats gezet, (de donkere plaats vertegenwoordigt het graf), het ontkiemen waarvan dient te vallen in de Heilige Week (wat de opstanding verbeeldt). Het is bijzonder vooral omdat ze in het donker worden gekweekt: op die manier kunnen er plantjes van verschillende kleuren van groeien, van wit tot groen.

Soms kan folklore wat te realistisch worden

Moedig en bloederig, zo zal ik aan de andere kant het schouwspel van de mannen van de ´Vattienti´ in het stadje Nocera Terinese maar noemen, in Calabrië op Goede Vrijdag, een uniek ritueel maar je moet wel tegen bloed kunnen.

fotoIvanRomano

Kortgeleden hadden we een Calabrese collega van M. te eten en nadat ik hem een Teremaanse maaltijd had voorgeschoteld, ging het gesprek natuurlijk al gauw over de pikante gerechten uit de keuken van ‘zijn’ Calabrië, zoals de ‘Bomba Calabrese’, een mix van gehakte groenten in olie op basis van pittige rode pepers. Of de ‘Nduja’, een zachte en pittige salami, en ‘La Sardella Calabrese’, gemaakt van babyvisjes (neonato) en rode pepers, ook wel de Calabrische kaviaar of kaviaar van de armen genoemd.

fotoIvanRomano 5

Een processie waar de kinderen wat groter voor moeten zijn

Met Pasen zou hij naar het zuiden afzakken, voor een bezoek aan zijn familie die daar nog woont om samen Goede Vrijdag en Pasen te vieren. Maar vooral wilde hij het ritueel van de 'Vattienti' in Nocera Terinese, in de provincie van Crotone in Calabrië aan zijn vrouw en kinderen laten zien, de kinderen waren nu oud genoeg om deze bijzondere processie mee te maken, dacht hij. Hij kijkt ons verwonderd aan als we zeggen dat we nog nooit van de 'Vattienti' hebben gehoord. “Dat is toch bijna onmogelijk” zegt hij, want de processie van de 'Vattienti' is uniek Calabrië, een traditie van flagellanten waar de bewoners van het dorp heilig in geloven. Het gebeuren stamt uit de middeleeuwen en vindt plaats op de avond van Goede Vrijdag wanneer de processie van de Pietà ook wel de ‘Madonnna Addolorata’ genoemd door de stad wordt gedragen.

fotoIvanRomano 6

Vattienti en Ecco Homo 

De ‘Vattienti’, een plaatselijke naam voor flagellanten, zijn mannen en jongens die de traditie van vader op zoon hebben overgenomen om op ‘Venerdi Santo’ met bloedende benen de route te lopen waar de processie langs komt, om vergiffenis voor hun zonden af te smeken. De ‘Vattiente’ draagt een zwart shirt en een korte opgestroopte zwarte broek, op het hoofd heeft hij een zwarte bandana die ‘mannile’ wordt genoemd en die wordt vastgehouden door een enorme krans van wilde aspergeplant. Elke ‘Vattiente’ wordt gevolgd door een ´Ecce Homo´-figuur, een jongeman die met een koord aan hem verbonden is. De jongen stelt Christus voor gekleed in het spotkleed dat als een Romeinse tuniek om hem heen valt. Natuurlijk heeft de Ecce Homo-figuur ook een doornen kroon op zijn hoofd, loopt hij op blote voeten en draagt hij een symbolisch kruis met zich mee. De flagellanten worden daarnaast bijgestaan door een vriend die van tijd tot tijd rode wijn over de wonden giet. Terwijl de processie langzaam door het dorp trekt stoppen de ‘Vattienti’ op diverse plaatsen om een stempel met hun bloed achter te laten op kerkmuren, winkels en huizen van vrienden of familie.

fotoIvanRomano 4

Dit filmpje, hoewel al uit de vorige eeuw geeft een goed beeld van het gebeuren. Volgens de film zou het elke 7 jaar plaats vinden en stond het toen op het punt verboden te worden. Tegenwoordig wordt het ritueel weer elk jaar gehouden en is er geen sprake meer van een verbod.

In Nocera Terinese heeft iedere ‘Vattiente’ een ´Cardo´ bij zich, een ronde schijf kurk met een diameter van ongeveer 10 cm en een dikte van 3 cm, waarop een stuk was is gemonteerd waarin 13 scherven glas zijn ingebed; een voor elk van de discipelen plus een extra voor Jezus, Judas wordt verbeeld door de grootste glasscherf. De ´Vattienti´ slaan bij elke stop zichzelf met deze Cardo op de achterkant van de benen, op het bovenbeen en de kuit totdat het bloed er uit gutst. 

De ´Rosa´ is ook een schijf kurk die gebruikt wordt om het bloed te deppen wat uit de wonden lekt om daarmee een afdruk van hun bloed op muren en deuren van kerken, huizen van vrienden en familie, achter te laten. Ander onderdeel van het gebeuren is dat in veel huizen grote pannen met kokend water en rozemarijn klaar staan, dat door het hoge tannine gehalte de huid samentrekt en waar de benen van de ‘Vattienti’ mee worden ingesmeerd.

fotoIvanRomano 2

Onze Calabrese gast vertelt nog over een zekere Carlo Lento die zelfs als 90-jarige nog meeliep als Vattienti. Goede vrijdag in Nocera Terinese is getuigd van een verleden waarbij de tijd is stil blijven staan, zegt hij bijna ontroerd en hij geeft mij het adres van een fotograaf die er ooit een reportage van maakte.

Nocera Tirinese of Terinese ligt op ongeveer 5 kilometer van de Tyrreense kust, in het noorden van de Golf van Sant 'Eufemia op een van de uitlopers van de berg Mancuso, een helling die naar zee afloopt waar de twee rivieren Grande en Rivale samenkomen. Volgens recente gegevens wordt aangenomen dat de stad Témesa hier werd gebouwd dat on de 6de eeuw v.C. werd ingenomen door Crotone.

Aanbevolen gerelateerde links

Eieren verven met Pasen Eieren verven met Pasen
Slow is in! Dat geldt ook voor het verven van paaseieren. Met natuurlijke...
Pasen in de Abruzzen Pasen in de Abruzzen
Zoals overal in katholiek Italië wordt Pasen uitbundig gevierd, bij...
Pasen in Puglia Pasen in Puglia
Net als elders in Italië is Puglia rijk gezegend met evenementen die...
Bibi´s blog | Pasen, Bibi´s blog | Pasen, "ik ben er klaar mee", zei ze
Vanmorgen kom ik op de boerenmarkt van Teramo een vriendin tegen. Na haar...
Onze 10 favoriete Italiaanse producten uit de supermarkt Onze 10 favoriete Italiaanse producten uit de supermarkt
De redactieleden van de Italië website Dolcevia.com kiezen 10...
Kunst en kwakkel over Italiaanse koffie Kunst en kwakkel over Italiaanse koffie
In dit artikel kom ik er uiteindelijk uit wat goede koffie is. Er is veel...

Carbon footprint:
Meer informatie: A.P.T. - Azienda di Promozione Turistica di Crotone
Via Torino 148
88900
Crotone
KR
Calabria
Italie
Website: http://www.turiscalabria.it/website/
Telefoon: +39 096223185
Ligging:

Zoek je een verblijf in Italië?

Ontdek onze aanraders! Kies uit honderden hotels, agriturismi en B&B's in Italië

Regio

Verfijn op Plaats

Boek je verblijf met Booking.com

Booking.com

Hiermee steun je Dolcevia.com, het werk van onze schrijvers en journalisten en uiteraard ook SLOW toerisme naar Italie! Dolcevia.com werd in 2008 opgericht en is 100% onafhankelijk, we hebben als doel gevarieerd en zo objectief mogelijk informatie te geven over Italie.

Wat is jouw carbon footprint?

Vakanties, wereldwijd gezien, zorgen samen voor 8% van de zogenaamde carbon footprint en als we zo doorgaan zal dit 4% per jaar groeien. Volgens de World Travel and Tourism Council (WTTC) is het hoogstnoodzakelijk dat we ons bewust worden van de belasting die onze vakanties hebben op het milieu.

Op advies van de AITO (Association of Independent Travel Operators) en ook vanwege onze sympathie voor de Slow Food organisatie hebben wij besloten om onze reisartikelen en verslagen in het vervolg te voorzien van Dolcevia ecoboompjes die aangeven of een reis meer of minder vriendelijk is voor het milieu. Ook hotels gaan we voorzien we zo´n waardering. In de nabije toekomst zullen al onze reisartikels voorzien zijn van een ecoboom indicatie, waarbij 1 Dolcevia ecoboompje de minste en 3 Dolcevia ecoboompjes de meeste CO2 uitstoot uitbeeldt.

Licht Middelmatig Zwaar
Lichte milieubelasting Licht middelmatige milieubelasting Zware milleubelasting

Als reiziger heb je dus wel degelijk een keuze, denk maar aan het vervoer, het water, eten van lokaal geproduceerd voedsel (zero km), gebruik van papier, van plastic, en nog veel meer zaken.