“Wie? Waar ligt dat? Nooit van gehoord”, zullen de meesten zeggen. Ik ook niet, totdat ik voorbij enkele verbluffende mozaïeken kwam, een groot aantal, mag ik wel zeggen. En verbluffend dekt de lading niet eens. Aquileia was inderdaad een van de belangrijkste steden in de bewoonde westerse wereld tussen 300 v.C. tot 500 n.C. Het verhaal over de negende grootste stad ter wereld in de 5de eeuw leest als een roman.

Hoewel de plek waarschijnlijk al eerder bewoond werd door nomaden uit het oosten en noorden van Europa, werd het in ongeveer de derde eeuw v.C. ontdekt door de Romeinen die het een strategische plek vonden voor een nederzetting. Als eersten vestigden zich families uit het zuiden, uit Campania, en zo werd het meer een Latino dan een Romeinse nederzetting.

Mosaïek uit de Basiliek van Aquileia

De ligging aan de mond van een toen 45 meter brede rivier, de Natisone en de lagune eilanden voor de kust maakte het een handelsplaats bij uitstek, de haven groeide uit tot, voor die tijd, Rotterdamse afmetingen en de eerste groep die zich hier vestigde zorgden voor een instant bevolking van zo´n 20.000 zielen. Nieuwe bewoners werden beloond met een groot stuk land en goede behuizing. De handel zorgde voor arbeid en van heinde en ver kwamen immigranten om zich in de stad vestigen die uitgroeide tot 100.000 bewoners. Een ongekend aantal voor een zo jonge stad.

Aquileia in 3D

Dit is het verhaal van de stad Aquileia (video)

Deze korte film heet de 'The Mystery of  Aquileia' is geproduceerd ter ere van de 2200ste verjaardag van de stad.

Vroege bewoners werden gelokt met gratis grond en een huis

De rijkdom van de stad was enorm en mettertijd kwamen de grote gebouwen: de kerken, een forum, villa´s, paleizen, opslagruimte en magazijnen aan de havens en wegen. Zo liep er in 148 v.C. de Via Postumia naar Genua, en talloze andere doorgaande wegen naar alle handelsknooppunten in Europa in de daaropvolgende decennia. Aquileia was ook de voornaamste overslaghaven voor de beste wijn in die dagen, de beroemde Pucinum, die door de keizerlijke familie in Rome werd gedronken en waarschijnlijk een voorloper was van de Prosecco. Uit het oosten kwamen specerijen zoals peper en kaneel, uit Egypte kwamen wierook en papyrus, uit Griekenland fruit en teer, uit Kreta (toen Candia) kwam wijn, ivoor uit Afrika, schapen uit Istria en amber uit de Balkan. Ook buffels werden verhandeld, zowel als olie en granen.

Mosaiek uit de Basiliek van Aquileia 5

Keizers en Consuls verbleven regelmatig in het paleis dat ze voor zichzelf hadden gebouwd en al met al was het een heerlijke stad om te wonen. Geschiedschrijvers meldden dat ze er graag naar toe wilden verhuizen om daar van hun pensioen te genieten. De rijkdom zorgde vanzelfsprekend voor kunst in de vorm van mozaïeken en fresco´s die de muren en vloeren van de villa´s en gemeenschapsgebouwen versierden.

Het archeologisch museum van Aquileia door Gianluca Baroncelli 2

Langs de haven liep een bestraatte weg die het gemakkelijk moest maken voor de havenarbeiders de schepen te laden en te lossen, hijskranen waren aanwezig op de kade om zware containers aan boord te brengen. Maar ook aan het vertier van de arbeiders werd gedacht, in de bestrating waren speciale putjes aangebracht voor een balspel dat de mensen graag speelden tijdens een pauze.

Mosaiek uit de Basiliek van Aquileia 4

Opgravingen begonnen pas in de 19de en 20ste eeuw

Dit alles lag zo´n vier meter onder eeuwen grond begraven, een laag die steeds aangroeide vanaf de tijd dat Attila de Hun de stad tot op haar grondvesten verwoestte. In de late middeleeuwen komt er nog wel een opleving en worden kerken gebouwd op ruïnes van vroeger, maar de glorietijd is voorgoed voorbij.

De Basiliek van Aquileia

Daarna blijft het bij opgravingen die de laatste eeuw hebben plaatsgevonden, maar die tot ongelooflijk mooie vondsten heeft geleid. De stad en haar schatten is inmiddels op de lijst van de Unesco geplaatst en sinds kort zijn een hoop meer overblijfselen te zien dan eerder het geval was.

aquileia amfiteatro

Het Archeologisch museum van Aquileia geeft een goed beeld van wat zich afspeelde in deze wereldstad tussen de Alpen, de zee en de Balkan, en de nieuwe opzet van het museum laat het monumentale van de handelsstad, haar openbare gebouwen en privé villa’s goed zien. Het is een adembenemende expositie van marmeren beelden, rijke mozaïeken, muurschilderingen en talloze voorwerpen.

De doopkamer van de Basiliek van Aquileia door Gianluca Baroncelli

Wat je gezien moet hebben

  • La Basilica di Aquileia - de domkerk
  • Foro Romano - het Romeinse forum
  • Porto Fluviale - de haven
  • Museo Archeologico - het archeologisch museum
  • Museo Paleochristiano - het vroegchristelijke museum
  • Fondo Cal - Oost Domus (huis met atrium van Dionysus, huis van de kleine spa); West Domus (huis met zwart witte mozaiken); Goede herder´s mozaik
  • Fondo Pasqualis Mercati - de markt
  • Fondo Cossar - diverse mozaïeken
  • Sepolcreto - Necropolis
  • Domus e Palazzo Episcopale - Woonhuis en paleis van de aartsbisschop
  • Südhalle - vloermozaïeken bij de dom

Het archeologisch museum van Aquileia door Gianluca Baroncelli

Par Il Faentino — Travail personnel, Domaine public, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10575455 Ferro1949 [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)] Ferro1949 [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Ligging

Ligging Aquileia
Meer informatie: Aquileia UNESCO Heritage
National Archeological Museum
Via Patriarca Popone 7
33051
Aquileia
(UD)
Friuli-Venezia Giulia
Italië
Website: https://www.fondazioneaquileia.it
Telefoon: .390431917619